Hoe Suriname omgaat met kritiek en waarom dat zoveel emoties oproept

In gesprekken in families en op sociale media duikt regelmatig dezelfde observatie op: Surinamers kunnen moeilijk omgaan met positieve kritiek.

Volgens velen is dit geen geïsoleerd verschijnsel, maar een patroon dat zich zowel in het dagelijks leven als in de politiek en het bedrijfsleven laat zien.

Wanneer iemand openlijk een mening uitspreekt die afwijkt van de meerderheid, ontstaat vaak direct spanning. In plaats van inhoudelijk op de boodschap in te gaan, wordt de boodschapper persoonlijk aangevallen of zelfs buitengesloten.

Psychologen leggen uit dat dit verschijnsel deels te maken kan hebben met de hechte sociale structuren in Suriname.

In kleine samenlevingen speelt de angst om gezichtsverlies te lijden een grotere rol dan in anonieme, westerse samenlevingen.

Kritiek wordt daardoor al snel ervaren als een persoonlijke aanval, in plaats van een kans om te verbeteren.

Het verschijnsel is ook zichtbaar in de politiek, waar oppositiepartijen regelmatig worden weggezet als “tegenstanders” in plaats van serieuze gesprekspartners.

Ook op de werkvloer merken werknemers dat het geven van feedback gevoelig ligt. Een simpele opmerking over efficiënter werken kan leiden tot spanningen, omdat collega’s het interpreteren alsof hun inzet in twijfel wordt getrokken.

Toch groeit er ook een tegenbeweging. Jongere generaties die via internet en internationale contacten meer gewend raken aan open debat, pleiten voor een cultuur waarin feedback juist als waardevol wordt gezien.

Zij stellen dat kritiek een spiegel kan zijn die groei en vooruitgang mogelijk maakt.

De vraag blijft of Suriname de stap kan zetten naar een samenleving waarin kritiek niet langer wordt gezien als een aanval, maar als een kans om sterker te worden.